Betalingsregeling CJIB: hoe werkt het?

Onderstaand het artikel.

---

Korte conclusie: Het CJIB (Centraal Justitieel Incassobureau) kan voor boetes die het int een betalingsregeling treffen in de vorm van uitstel van betaling of betaling in termijnen. Wie niet of niet tijdig betaalt, krijgt eerst een aanmaning met wettelijke verhogingen; daarna wordt het bedrag in één keer opeisbaar. De voorwaarden verschillen per type boete (verkeersboete, strafrechtelijke boete, bestuurlijke boete).

Wettelijke basis

Het CJIB is belast met de inning van uiteenlopende sancties. De wettelijke grondslag voor een betalingsregeling hangt daarom af van het type boete:

Strafrechtelijke boetes (Wetboek van Strafvordering)

Voor boetes opgelegd door de officier van justitie via een strafbeschikking (art. 257a Sv) of door de rechter bepaalt de wet:

• Art. 6:4:1 lid 1 Sv – De Minister van Justitie en Veiligheid bepaalt de uiterste betaaldatum. Lid 2 geeft de Minister de bevoegdheid om "uitstel van betaling verlenen of betaling in termijnen toestaan" op verzoek van de veroordeelde. (bron)

• Art. 6:4:2 Sv regelt de aanmaning en de verhogingen bij niet-betaling:

  1. Na het verstrijken van de betaaltermijn volgt een schriftelijke aanmaning; het bedrag wordt van rechtswege verhoogd met € 20.
  2. Blijft betaling daarna (deels) uit, dan volgt een verdere verhoging met één vijfde van het bedrag, met een minimum van € 40.
  3. Lid 3: zodra een verhoging is ingetreden, wordt het bedrag dat in termijnen mocht worden voldaan onmiddellijk in zijn geheel opeisbaar.
  4. Lid 4: deze verhogingen blijven achterwege zolang de veroordeelde de nadere regeling nakomt die de Minister ná het niet-verwijtbare verzuim heeft getroffen. (bron)

• Art. 6:1:23 lid 4 Sv – De tenuitvoerleggingstermijn van de boete wordt met twee jaar verlengd als de rechter of de Minister betaling in gedeelten heeft toegestaan. Dit geeft het CJIB extra ruimte om het verschuldigde bedrag te innen. (bron)

Hoe werkt de betalingsregeling in de praktijk?

1. Verzoek indienen. De schuldenaar dient zelf een verzoek in bij het CJIB (online via cjib.nl of schriftelijk). Bij een verkeersboete kan dit doorgaans zodra de beschikking onherroepelijk is; bij een strafrechtelijke boete nadat de strafbeschikking is uitgevaardigd of het vonnis onherroepelijk is geworden.
2. Beoordeling. Het CJIB beoordeelt het verzoek op basis van de draagkracht van de schuldenaar. Een korte motivatie (inkomen, uitgaven, bijzondere omstandigheden) en eventueel bewijsstukken worden gevraagd.
3. Akkoord en voorwaarden. Bij akkoord wordt de regeling schriftelijk bevestigd. Gangbare voorwaarden:
   • een vast maandbedrag dat past bij het inkomen;
   • een einddatum, doorgaans binnen 24 maanden;
   • verplichting om wijzigingen in inkomen direct door te geven;
   • soms een eenmalige bijdrage in de kosten van de regeling.
4. Nakoming. Tijdens de looptijd mag niet opnieuw een verkeersovertreding of andere CJIB-sanctie ontstaan; bij nieuwe feiten kan de regeling worden herzien of beëindigd.
5. Einde van de regeling. Na volledige betaling volgt een (elektronische) kwijting.

Wanneer vervalt de regeling?

De regeling eindigt – en het openstaande bedrag wordt ineens opeisbaar – in elk geval bij:

• Niet (tijdig) betalen van een termijn (art. 6:4:2 lid 3 Sv): de wettelijke verhogingen van € 20 +1/5 (min. € 40) treden in werking.
• Niet doorgeven van een wijziging in inkomen of andere relevante omstandigheden.
• Verkoop of overdracht van het kenteken (bij verkeersboetes kan de regeling worden overgedragen aan de nieuwe eigenaar, mits die instemt).
• Nieuwe verkeersovertredingen of andere CJIB-boetes waarvoor geen aparte regeling wordt getroffen.

Uitzonderingen en bijzondere situaties

• Bezwaar of verzet tegen de boete. Een lopende betalingsregeling staat los van een procedureel bezwaar (Wahv: bezwaar bij officier van justitie / kantonrechter; Sv: verzet tegen de strafbeschikking binnen14 dagen). Het bezwaar schort de betalingsverplichting in beginsel niet op.
• Kwijtschelding. Volledige kwijtschelding van een CJIB-boete is niet mogelijk op grond van de in dit artikel genoemde wetten. Bijzondere hardheidsgevallen kunnen via een schriftelijk gemotiveerd verzoek aan het CJIB worden voorgelegd; het CJIB kan in incidentele gevallen (proportioneel) maatwerk toepassen, maar dat is beleid, geen wettelijk recht.
• Verjaring. De verjaringstermijn van de boete (zes jaar voor strafrechtelijke geldboetes; drie jaar voor Wahv-sancties) wordt door een toegekende betalingsregeling niet zonder meer gestuit; bij strafrechtelijke boetes wordt de tenuitvoerleggingstermijn zelfs met twee jaar verlengd (art. 6:1:23 lid 4 Sv).
• Verrekening met terug te ontvangen bedragen. Een CJIB-schuld kan onder voorwaarden verrekend worden met een (toekomstige) belastingteruggave. Deze bevoegdheid berust bij de Ontvanger van de Belastingdienst op grond van de AWR.
• Faillissement of WSNP. Een betalingsregeling via het CJIB staat los van een schuldsaneringsregeling. In WSNP of faillissement worden CJIB-boetes behandeld als concurrente schulden, tenzij de wet een uitzondering maakt (bijv. ontnemingsmaatregelen ex art. 36f Sr).

Veelgestelde vervolgvragen

• Kan ik na de eerste aanmaning nog een regeling krijgen? Ja, maar de verhoging van € 20 is dan al van rechtswege ontstaan; een regeling ná de aanmaning voorkomt verdergaande verhogingen (art. 6:4:2 lid 4 Sv).
• Wat als ik het niet eens ben met de hoogte van het termijnbedrag? Dien een gemotiveerd bezwaarschrift in bij het CJIB met bewijsstukken (loonstrook, uitkeringsspecificatie, overzicht vaste lasten).
• Kan iemand anders (bijv. werkgever of familielid) voor mij betalen? Ja, de betaling kan door een derde worden gedaan. De regeling zelf blijft tussen de schuldenaar en het CJIB.

---

Citations used:

• Wetboek van Strafvordering, art. 6:1:23, 6:4:1, 6:4:2, 257a, 257c — wetten.overheid.nl BWBR0001903
• Algemene wet inzake rijksbelastingen, art. 19 — wetten.overheid.nl BWBR0002320

Methodologische kanttekening: Tijdens het onderzoek kon de BWBR-identifier van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) in het gebruikte zoekportaal niet worden bevestigd; de specifieke Wahv-artikelen over de betalingsregeling voor verkeersboetes zijn daarom niet woordelijk uit de bron geciteerd. Bovenstaande beschrijving van het Wahv-spoor is gebaseerd op de in het Wetboek van Strafvordering gegeven kaders en het algemene stelsel van administratieve sanctionering. Voor een definitief overzicht van de exacte Wahv-artikelen verdient aanvullende broncontrole aanbeveling.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg een advocaat of het Juridisch Loket voor een bindend oordeel over uw situatie.