Bezwaarschrift indienen tegen besluit gemeente
Korte conclusie: Tegen de meeste schriftelijke besluiten van een gemeente (zoals een vergunningweigering, een Wmo‑toekenning, een parkeerboete of een WOZ‑beschikking) kunt u binnen zes weken na bekendmaking een bezwaarschrift indienen bij het college van burgemeester en wethouders (of het orgaan dat het besluit nam). De procedure, termijnen en inhoudelijke eisen volgen uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
##1. Tegen welke besluiten kunt u bezwaar maken?
De gemeente is een bestuursorgaan (artikel 1:1 Awb). Een "besluit" in de zin van de Awb is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhoudt (artikel 1:3 lid 1 Awb). Hieronder vallen in elk geval:
- beschikkingen op aanvraag (vergunning, subsidie, uitkering, Wmo‑voorziening);
- afwijzingen van een aanvraag (artikel 1:3 lid 2 Awb);
- handhavingsbesluiten (last onder dwangsom, last onder bestuursdwang);
- belastingaanslagen en WOZ‑beschikkingen.
Tegen algemeen verbindende voorschriften (verordeningen, beleidsregels) en feitelijke handelingen kunt u geen bezwaar maken. Daarvoor staan andere wegen open (zoals een verzoek om een voorziening bij de civiele rechter, een klacht bij de Nationale Ombudsman, of in voorkomende gevallen rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter).
Bron: Awb artikel 1:1, Awb artikel 1:3.
2. Hoeveel tijd heeft u?
- De termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is zes weken (artikel 6:7 Awb).
- Die termijn begint op de dag na de bekendmaking van het besluit (artikel 6:8 lid 1 Awb).
- Is het besluit per post verzonden, dan geldt in beginsel de datum waarop het besluit op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt, niet de datum waarop u het poststuk daadwerkelijk ontvangt.
Let u de termijn ongebruikt voorbijgaan, dan is uw bezwaar in beginsel niet‑ontvankelijk. In geval van overmacht of andere bijzondere omstandigheden kan een beroep op verschoonbaarheid van de termijnoverschrijding worden gedaan (artikel 6:11 Awb – de hoofdregel van artikel 6:7 kan door het bestuursorgaan buiten toepassing worden gelaten op grond van bijzondere omstandigheden, een algemeen beginsel dat in de Awb‑systematiek en rechtspraak is uitgekristalliseerd; de exacte tekst heb ik in dit onderzoek niet afzonderlijk opgehaald).
Bron: Awb artikel 6:7, Awb artikel 6:8.
3. Bij wie dient u het bezwaarschrift in?
Bezwaar wordt ingediend bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen (artikel 7:1 Awb jo. artikel 1:5 lid 1 Awb). Voor gemeenten is dat doorgaans het college van burgemeester en wethouders, soms de burgemeester of de gemeenteraad, afhankelijk van het onderwerp. Op het besluit zelf staat welk orgaan het besluit heeft genomen.
Stuurt u het bezwaarschrift per ongeluk naar een verkeerd orgaan, dan moet dat orgaan het zo snel mogelijk doorzenden aan het bevoegde orgaan; het tijdstip van ontvangst bij het onbevoegde orgaan blijft bepalend voor de vraag of u tijdig was (artikel 6:15 Awb).
Bron: Awb artikel 1:5, Awb artikel 6:15.
4. Wat moet er in het bezwaarschrift staan?
In artikel 6:5 lid 1 Awb staan de minimumvereisten:
| Onderdeel | Omschrijving |
|---|---|
| Naam en adres | van de indiener |
| Dagtekening | datum van ondertekening |
| Omschrijving besluit | welk besluit het bezwaar betreft (verzenddatum, kenmerk, zo mogelijk een afschrift) |
| Gronden | uw argumenten waarom u het besluit onjuist vindt |
| Ondertekening | het stuk moet ondertekend zijn |
Mist uw bezwaarschrift een of meer van deze gegevens, dan mag het bestuursorgaan u niet direct niet‑ontvankelijk verklaren: het moet u eerst in de gelegenheid stellen het verzuim te herstellen binnen een door het bestuursorgaan gestelde termijn (artikel 6:6 Awb). Doe daarvan tijdig gebruik.
Bron: Awb artikel 6:5, Awb artikel 6:6.
5. Hoe dient u het in?
De Awb laat zowel papier als elektronisch verkeer toe (artikel 2:7 lid 1 Awb). Veel gemeenten bieden een eigen formulier of een digitale balie (DigiD) aan. Controleer altijd:
- of elektronische verzending via een door het bestuursorgaan aangewezen kanaal loopt (artikel 2:13 lid 2 Awb);
- of uw e‑mail of scan voldoende betrouwbaar en vertrouwelijk is (artikel 2:9 en 2:15 Awb).
Tip voor het bewijs van tijdige verzending: stuur het per aangetekende post of via een formulier met automatische ontvangstbevestiging, zodat u aantoont dat het binnen de termijn is ingediend.
6. Wat gebeurt er ná indiening?
- Ontvangst en doorzending. De gemeente bevestigt de ontvangst en stuurt het bezwaarschrift zo nodig door aan een onafhankelijke adviescommissie (artikel 7:13 Awb, niet in dit onderzoek opgehaald; algemeen bekend is dat veel gemeenten een Commissie van Advies voor de Bezwaarschriften hebben).
- Horen. In principe krijgt u de gelegenheid uw bezwaren mondeling toe te lichten (artikelen 7:2‑7:5 Awb, algemeen stelsel). Van het horen kan worden afgezien in de limitatieve gevallen van artikel 7:3 Awb (kennelijk niet‑ontvankelijk, kennelijk ongegrond, geen gebruik van het recht, geen reactie binnen een redelijke termijn, of als volledig aan het bezwaar wordt tegemoetgekomen zonder schade voor derden).
- Beslistermijn. Het bestuursorgaan beslist binnen zes weken (of twaalf weken als een externe adviescommissie is ingesteld) na afloop van de bezwaartermijn. De termijn kan eenmaal met zes weken worden verdaagd, en verder alleen onder de in artikel 7:10 lid 4 Awb genoemde voorwaarden.
- Besluit. De gemeente kan het bestreden besluit herroepen, gedeeltelijk herroepen, of het bezwaar ongegrond verklaren. Bij gegrond bezwaar kan zij tevens een (proces)kostenvergoeding toekennen (artikel 7:15 lid 2 Awb).
Bron: Awb artikel 7:3, Awb artikel 7:10, Awb artikel 7:15.
7. Kosten
Voor de bezwaarprocedure zelf is geen recht (leges) verschuldigd (artikel 7:15 lid 1 Awb). Eventuele kosten van rechtsbijstand worden in beginsel niet vergoed, tenzij het bestuursorgaan het bestreden besluit herroept wegens onrechtmatigheid (artikel 7:15 lid 2‑4 Awb). Griffierecht is pas verschuldigd in een eventuele volgende fase: bij beroep bij de rechtbank (artikel 8:41 Awb – in dit onderzoek niet afzonderlijk opgehaald, de actuele hoogte kunt u nakijken op de site van de Rechtspraak).
8. Wat kunt u doen als de gemeente het bezwaar afwijst?
Tegen de beslissing op het bezwaar (het "bestreden besluit") kunt u binnen zes weken beroep instellen bij de rechtbank, sector Bestuursrecht (artikel 6:7 jo. 8:1 Awb). Daarna staat soms hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, het College van Beroep voor het bedrijfsleven of de Centrale Raad van Beroep, afhankelijk van het onderwerp.
In plaats van bezwaar kunt u in sommige zaken ook rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter vragen (artikel 7:1a Awb). De gemeente moet daar dan mee instemmen; zij wijst het verzoek in elk geval af als een andere belanghebbende geen gelijk verzoek heeft gedaan.
Bron: Awb artikel 7:1a.
9. Veelvoorkomende uitzonderingen
| Situatie | Hoe het zit |
|---|---|
| Het besluit is een algemeen verbindend voorschrift (verordening) of beleidsregel | Geen bezwaar mogelijk; u kunt in voorkomende gevallen rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter instellen of een civiele procedure starten. |
| Het besluit betreft een fiscaal recht (bijv. WOZ, gemeentelijke belastingen) | Bezwaar bij de gemeente blijft mogelijk; daarna beroep bij de rechtbank (belastingkamer), en hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem‑Leeuwarden. |
| Het besluit is een strafrechtelijke sanctie of feitelijke handeling | Geen Awb‑bezwaar; andere wegen (civiel, strafrecht, klacht bij de ombudsman). |
| U bent geen belanghebbende | Alleen belanghebbenden kunnen bezwaar maken (artikel 1:2‑begrip, Awb). Derden die niet in hun belang worden geraakt, hebben geen procesbevoegdheid. |
| De gemeente heeft het besluit na een uitgebreide uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afd. 3.4 Awb) genomen | In dat geval kunt u meteen beroep bij de rechtbank instellen; de bezwaarfase is overgeslagen (artikel 6:8 lid 4 Awb). |
| U wilt via een machtiging of via een advocaat procederen | Dat mag; een schriftelijke machtiging voorkomt dat de gemeente het bezwaarschrift niet in behandeling neemt. |
10. Praktische checklist
- Noteer de datum waarop het besluit u heeft bereikt en reken de zes‑wekentermijn uit.
- Schrijf een duidelijk bezwaarschrift: naam, adres, datum, verwijzing naar het besluit (kenmerk, datum), gronden, ondertekening.
- Voeg een afschrift van het besluit en eventuele bewijsstukken bij.
- Stuur het aangetekend of via een kanaal met ontvangstbevestiging.
- Bewaar kopieën van alles wat u verstuurt en ontvangt.
- Reageer direct als de gemeente u vraagt een verzuim te herstellen.
Disclaimer. Dit is algemene informatie over de huidige stand van het Nederlandse bestuurs(proces)recht en vormt geen juridisch advies voor uw specifieke situatie. Raadpleeg een jurist of juridisch loket voor een bindend oordeel over uw eigen zaak.
Onderzoeksnotitie. In dit onderzoek zijn niet afzonderlijk opgehaald: de exacte tekst van Awb artikelen 6:11 (verschoonbaarheid), 6:9 (digitale ontvangst), 7:1/7:2/7:13 (horen en adviescommissie) en 8:41 (griffierecht). De vermeldingen berusten op de systematiek van de Awb en algemeen bekende procesrechtelijke uitgangspunten, niet op geverifieerde citaat‑uitvragen in dit onderzoek.