Is vakantiegeld verplicht?
Korte conclusie: Ja, voor een werknemer in loondienst is vakantiegeld (wettelijk: vakantiebijslag) verplicht. Iedere werknemer heeft recht op minimaal 8% van het bruto loon, met uitzondering van enkele specifieke situaties die hieronder worden toegelicht.
Wettelijke basis
Het recht op vakantiebijslag is geregeld in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WMM/WML), niet in het Burgerlijk Wetboek. De kernbepaling is:
Artikel 15 lid 1 WMM: "De werknemer heeft jegens de werkgever recht op een vakantiebijslag ten minste tot een bedrag van 8% van zijn ten laste van de werkgever komende loon […], met dien verstande, dat het bedrag waarmede de som van dit loon en deze uitkeringen het drievoud van het minimumloon overschrijdt buiten beschouwing blijft."
Bron: wetten.overheid.nl — Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, artikel 15
De 8% is dus een minimum. In de praktijk komt in veel cao's een hoger percentage voor, bijvoorbeeld 8,33% (één twaalfde van het jaarsalaris). Een werkgever mag dus meer, maar niet minder dan8% geven aan werknemers onder de drievoudsgrens.
De vakantiebijslag wordt doorgaans over het hele jaar opgebouwd en in één keer uitgekeerd.
Wanneer moet het worden uitbetaald?
Artikel 17 lid 1 WMM: "De vakantiebijslag […] wordt behoudens het bepaalde in de volgende leden in de maand juni uitbetaald."
Artikel 17 lid 2 WMM: "Bij publiekrechtelijke regeling of schriftelijke overeenkomst kan ter zake van het tijdstip van uitbetaling […] worden afgeweken, met dien verstande, dat uitbetaling ten minste eenmaal per kalenderjaar dient te geschieden."
Bron: wetten.overheid.nl — Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, artikel 17
De hoofdregel is dus: uitbetaling in juni, over de opbouw in de periode1 juni (voorafgaand jaar) tot en met 31 mei (huidig jaar). Bij cao of in de individuele arbeidsovereenkomst kan een ander tijdstip worden afgesproken (bijvoorbeeld in mei, in twee termijnen, of maandelijks), maar uitbetaling minimaal één keer per jaar is verplicht.
Bij beëindiging van het dienstverband wordt het op dat moment opgebouwde bedrag aan vakantiebijslag direct uitbetaald (artikel 17 lid 3 WMM).
Uitzonderingen op het recht
In twee situaties kan het recht op vakantiebijslag (deels) worden uitgesloten of verlaagd:
| Uitzondering | Vereiste | Bron |
|---|---|---|
| Via cao of publiekrechtelijke regeling | Loon + vakantiebijslag moet minimaal 108% van het minimumloon bedragen | Art. 16 lid 1 en 2 WMM |
| Via schriftelijke individuele arbeidsovereenkomst | Werknemer verdient meer dan 3× het minimumloon | Art. 16 lid 5 WMM |
Bron: wetten.overheid.nl — Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, artikel 16
Bij de tweede uitzondering (drievoudsgrens) gaat het, per 1 juli 2026, om een brutomaandsalaris van meer dan circa 3 × € 2.337,00 = € 7.011,00 (uitgaande van het minimumloon per maand in artikel 8 lid 1 onder b WMM op die datum). De drievoudsgrens wordt twee keer per jaar herzien samen met het minimumloon.
Voor wie geldt het recht?
De WMM is alleen van toepassing op werknemers in loondienst (artikel 4 WMM). Dat betekent concreet:
- Wel verplicht: alle werknemers met een arbeidsovereenkomst, voltijd én deeltijd, vast én tijdelijk, ook oproepkrachten en minimaalwerknemers.
- Niet verplicht: zzp'ers / zelfstandigen zonder personeel. Zij hebben geen arbeidsovereenkomst en vallen buiten de werkingssfeer van de WMM.
Voor deeltijdwerknemers geldt de 8% over hun werkelijke bruto loon; dit is een bekend aandachtspunt in verband met het verbod op onderscheid naar arbeidsduur.
Vakantiegeld versus vakantiedagen
Het vakantiegeld is een ** aparte rechtsfiguur** naast het recht op vakantiedagen:
- Vakantiedagen (minimaal viermaal de overeengekomen arbeidsduur per week per jaar) — geregeld in artikel 7:634 BW. Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 634.
- Vakantiebijslag (minimaal 8% van het brutoloon) — geregeld in de WMM.
Beide rechten gelden naast elkaar: een werknemer heeft zowel recht op doorbetaalde vrije dagen als op een vakantietoeslag.
Wat als de werkgever niet betaalt?
Het niet of onvoldoende betalen van de minimumvakantiebijslag is een overtreding (artikel 18b lid 1 onder b WMM). Daarnaast kan de werknemer bij te late betaling aanspraak maken op de wettelijke vertragingsvergoeding van artikel 7:625 BW (tot 50% verhoging van het verschuldigde bedrag).
Samenvatting
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Is vakantiegeld verplicht? | Ja, voor elke werknemer in loondienst. |
| Hoeveel minimaal? | 8% van het bruto loon (art. 15 lid 1 WMM). |
| Wanneer uitbetalen? | In juni, of op een ander afgesproken moment, minstens1× per jaar (art. 17 WMM). |
| Kan het worden uitgesloten? | Ja, bij cao (mits loon ≥ 108% minimumloon) of schriftelijk bij loon > 3× minimumloon (art. 16 WMM). |
| Geldt het voor zzp'ers? | Nee, de WMM geldt alleen voor werknemers. |
Deze tekst is een algemene toelichting op de wet en vormt geen juridisch advies. Voor een situatie die op uw eigen geval of dat van uw organisatie van toepassing is, raadpleeg een juridisch specialist of het UWV.