Miskoop tweedehands auto: wat zijn mijn rechten?

Miskoop tweedehands auto: wat zijn mijn rechten?

Bij een miskoop van een tweedehands auto hangen je rechten af van wie de verkoper is. Koop je als particulier bij een autobedrijf of handelaar, dan gelden de sterke regels van de consumentenkoop (artikel 7:5 BW): je mag verwachten dat de auto de eigenschappen heeft die je redelijkerwijs mocht verwachten, je hebt recht op kosteloos herstel of vervanging, en bij ernstige gebreken kun je de koop ontbinden of de prijs verlagen. Koop je van een andere particulier, dan is de consumentenbescherming niet van toepassing; je moet je dan beroepen op de algemene regels over non-conformiteit (artikel 7:17 BW) of op dwaling (artikel 6:228 BW).

Wanneer is een auto "non-conform"?

Een afgeleverde zaak — dus ook een tweedehands auto — moet aan de overeenkomst beantwoorden. De auto beantwoordt niet aan de overeenkomst als hij, gelet op zijn aard en de mededelingen van de verkoper, niet de eigenschappen bezit die je op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Daarbij mag een koper verwachten dat de auto geschikt is voor normaal gebruik én voor bijzonder gebruik dat bij de koop is voorzien (artikel 7:17 lid 2 BW). Voorbeelden van non-conformiteit die in de praktijk vaak terugkomen: een motor met ernstige technische mankementen kort na aankoop, een verborgen schadeverleden dat niet is gemeld, een teruggedraaide kilometerteller of onjuiste informatie over de onderhoudshistorie.

Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 17.

Consumentenkoop of niet?

De kernvraag is: koop je bij een professionele verkoper (een autobedrijf of handelaar die handelt in de uitoefening van beroep of bedrijf) of van een particulier?

Bij een consumentenkoop mogen afspraken die ten nadele van de koper afwijken van de afdelingen 1–7 van titel 1 van Boek 7 BW niet worden afgesloten (artikel 7:6 lid 1 BW).

Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 5 en artikel 6.

Bewijsvermoeden: het eerste jaar is cruciaal

Bij een consumentenkoop wordt vermoed dat de auto al bij aflevering niet aan de overeenkomst beantwoordde, als de afwijking zich binnen één jaar na aflevering openbaart. De verkoper kan dat vermoeden weerleggen, maar in de praktijk betekent dit dat jij als koper in het eerste jaar een groot bewijsvoordeel hebt. Daarnaast kan de aard van de zaak of de aard van de afwijking zich tegen het vermoeden verzetten (artikel 7:18a lid 2 BW).

Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 18a.

Wat mag je eisen bij non-conformiteit?

1. Eerst: kosteloos herstel of vervanging

Beantwoordt de afgeleverde auto niet aan de overeenkomst, dan kun je eisen dat de verkoper de auto herstelt of vervangt. Herstel of vervanging is voor de koper kosteloos en moet binnen een redelijke termijn en zonder ernstige overlast gebeuren (artikel 7:21 leden 1–3 BW).

Bij een consumentenkoop kan herstel of vervanging alleen niet worden gevorderd als dat onmogelijk is of van de verkoper niet gevergd kan worden — bijvoorbeeld als de kosten in geen verhouding staan tot de waarde van de auto of de mate van afwijking (artikel 7:21 leden 4–5 BW).

2. Pas daarna: prijsvermindering of ontbinding

Levert herstel of vervanging geen resultaat op of is dat niet mogelijk, dan kun je de prijs verlagen in evenredigheid met de afwijking, of de koop geheel of gedeeltelijk ontbinden (artikel 7:22 lid 1 BW). Bij consumentenkoop kun je in enkele specifieke gevallen direct ontbinden of de prijs verlagen (artikel 7:22 lid 5 BW), namelijk wanneer:

• de verkoper het herstel of de vervanging niet voltooit of weigert de zaak aan de overeenkomst te laten beantwoorden;
• de zaak ondanks een geslaagde reparatie nog steeds niet aan de overeenkomst beantwoordt;
• het gebrek zo ernstig is dat een onmiddellijke prijsvermindering of ontbinding gerechtvaardigd is; of
• de verkoper heeft verklaard — of uit de omstandigheden blijkt — dat hij niet binnen een redelijke termijn zal herstellen of vervangen.

3. Schadevergoeding

Daarnaast heb je recht op schadevergoeding (artikel 7:24 lid 1 BW) overeenkomstig de algemene regels van Boek 6 BW. Bij schade aan andere zaken (de zogenoemde afdeling 6.3.3-schade) is de verkoper alleen aansprakelijk als hij het gebrek kende of behoorde te kennen, of de afwezigheid ervan heeft toegezegd (artikel 7:24 lid 2 BW).

4. Verjaring en klacht­plicht

Twee termijnen zijn essentieel en moeten niet door elkaar worden gehaald:

Daarnaast is in artikel 7:23 lid 3 BW bepaald dat de termijn niet loopt zolang de koper zijn rechten niet kan uitoefenen als gevolg van opzet van de verkoper.

Bronnen: artikel 21, artikel 22, artikel 23, artikel 24.

Koop van een particulier

Bij koop van een particulier gelden de consumentenregels niet. Toch heb je dan nog mogelijkheden:

• Non-conformiteit (artikel 7:17 BW). Ook bij koop tussen particulieren moet de zaak aan de overeenkomst beantwoorden. Maar er is geen wettelijk bewijsvermoeden, en van een particulier mag je een zekere eigen onderzoeks­plicht verwachten: kleine, zichtbare gebreken (zoals lakschade) hoef je niet aan de verkoper toe te rekenen (artikel 7:17 lid 5 BW).
• Dwaling (artikel 6:228 BW). Als de particuliere verkoper verkeerde inlichtingen heeft gegeven of je had moeten inlichten over een voor de koop beslissende eigenschap, kun je de overeenkomst vernietigen.
• Bedrog. Bij opzettelijke misleiding (bijvoorbeeld een teruggedraaide teller die bewust is verzwegen) is naast vernietiging wegens dwaling ook een schadeclaim op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) mogelijk.

Bronnen: Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 228 en artikel 2.

Koop op afstand: 14 dagen bedenktijd

Heb je de auto online gekocht bij een handelaar, dan heb je op grond van artikel 6:230o BW een bedenktijd van 14 dagen na ontvangst van de auto om de overeenkomst zonder opgave van redenen te ontbinden. Die bedenktijd geldt niet als je de auto in de showroom van de handelaar hebt gekocht, of bij een veiling (artikel 6:230p BW). Bij ontbinding moet je de auto teruggeven; de handelaar vergoedt dan de betaalde prijs.

Bronnen: Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 230o en artikel 230p.

Garantie (BOVAG of fabrikant) en non-conformiteit

Een eventuele aanvullende garantie — bijvoorbeeld BOVAG-garantie of een merkgarantie — laat de wettelijke rechten op non-conformiteit onaangetast. Wie een beroep doet op de garantie, behoudt dus alle rechten en vorderingen die de wet hem toekent (artikel 7:6a lid 1 BW). Omgekeerd betekent dit ook dat als er geen garantie geldt, je nog steeds een beroep op non-conformiteit kunt doen.

Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 6a.

Wat kun je in de praktijk doen?

1. Documenteer het gebrek. Laat een onafhankelijke garage een rapport opstellen; bewaar foto's, facturen en het koopcontract.
2. Klaag schriftelijk en zo snel mogelijk. Stuur de verkoper een brief of e-mail waarin je het gebrek beschrijft, hem in gebreke stelt en een redelijke termijn geeft voor herstel of vervanging (artikel 7:21 lid 6 BW). Doe dit bij voorkeur aangetekend.
3. Bereid je voor op de bewijslast. In het eerste jaar na aankoop bij een professionele verkoper profiteer je van het bewijsvermoeden; daarna moet je zelf bewijzen dat het gebrek al bij aankoop aanwezig was.
4. Overweeg een geschillencommissie. BOVAG-aangesloten bedrijven zijn aangesloten bij de Geschillencommissie Auto; voor kleinere vorderingen kun je naar de kantonrechter (relatief laagdrempelig).
5. Schakel bij twijfel een juridisch adviseur in. Vooral bij koop van een particulier of bij twijfel over termijnen is maatwerk nodig.

---

Dit artikel is een algemene toelichting op het Nederlandse recht en vormt geen juridisch advies voor jouw situatie. Voor een bindend oordeel is een jurist of advocaat gespecialiseerd in consumentenrecht nodig.